Kinderen in de kerkdienst

Wat is het een opmerkelijke zegen om in onze kerkdiensten veel kinderen te zien. Maar al te makkelijk zijn er gemeenten waar men hen buiten de diensten houdt, terwijl ze er toch echt bij horen.

Maar ik ken de bezwaren. De diensten zijn te moeilijk, ze moeten te lang stilzitten en ze zijn lastig voor hun ouders en voor anderen. Wat het eerste betreft, moeten kinderen leren luisteren, ook als er veel is wat ze niet begrijpen. Zo leren ze hun Psalmversjes ook. Maar laten we ze tegemoet komen en zoveel mogelijk goed uitleggen. Het lange stilzitten is inderdaad voor veel kinderen een probleem, maar niet voor alle. Sommige jonge kinderen vallen in slaap en het is niet erg als hun gesnurk volwassenen in hun omgeving wakker houdt.  Maar kinderen leren stilzitten schijnt voor veel volwassenen teveel gevraagd te zijn. Een vorige generatie moest het ook leren. Het zou goed zijn om ze daarin te oefenen.  Ook moeten ze proberen te onthouden welke bekende geschiedenissen in een preek genoemd worden. En ze kunnen vragen opschrijven die ze thuis in een bus kunnen doen om ze op een bepaalde tijd als gezin te bespreken, zoals ik eens ergens meemaakte. Een predikant doet er wijs aan soms de kinderen even (het moet ook niet teveel!) apart aan te spreken. Laat ouders er dan weer aandacht in geven in het gezin. Zoek met elkaar de boodschap die er in de preek was voor ieder gezinslid.

Een heel ander bezwaar wordt de houding van een predikant als hij zich nagenoeg alleen tot de kinderen richt. Ik bemerkte eens in andere gemeenten dat een predikant illustratiemateriaal  meenam naar zijn kansel en op deze wijze aandacht wilde trekken voor de jeugd. Dit  ging meer ten koste van een goede Bijbelse boodschap dan dat het verduidelijkte. Laat het duidelijk zijn dat de Woordverkondiging niet mag verschralen tot een kinderverhaal, maar ook dat kinderen wel bij de boodschap betrokken moeten worden.

Nu is er nog een gewoonte opgekomen die het kinderen in de kerk naar de zin lijkt te maken. Ze krijgen dan een boekje mee, waarin ze kunnen schrijven en tekenen. Als het wezenlijk gaat om het opschrijven van de boodschap die ze horen of het uitschrijven van vragen, dan is er geen bezwaar tegen. Maar wanneer je als predikant de aandacht van de kinderen niet meer kunt krijgen, ook al spreek je ze nadrukkelijk aan – omdat ze zitten te tekenen en gaan praten met elkaar, dan is er iets mis. Het kind moet geleerd worden zoveel mogelijk naar de dominee te luisteren en zoveel mogelijk van de boodschap mee te nemen naar huis.

Voor de oudere jeugd is er in sommige gemeenten de gewoonte om bij de voorbereiding van de zondag op de website een aantal vragen te zetten over de te houden preken. Jongeren kunnen die meenemen om te horen of er antwoorden zijn in de te houden preek. Ook kan het heel geschikte gespreksstof zijn in de gezinnen op zondag.

Tot slot. Laten we aandacht hebben voor alle kinderen, de jongere en de oudere. Het kan goed zijn dat er een crèche is voor de kleinste kinderen, zodat de ouders de erediensten zoveel mogelijk bij kunnen wonen, maar we zijn geen voorstander van kindernevendiensten, omdat we zoveel mogelijk willen tonen en beleven dat onze kinderen bij de kerk horen.